هورمون‌ها بازیچه نیستند؛ مصرف خودسرانه، زنگ خطر سلامت

بخش خبرخوان؛ سلامت نیوز

به گزارش سلامت نیوز به نقل از ایسنا،عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز با هشدار نسبت به مصرف خودسرانه داروهای هورمونی گفت: استفاده نادرست از این داروها، بدون نظارت پزشک، می‌تواند سلامت جسم و روان را به خطر بیندازد و آثار جبران‌ناپذیری برجای بگذارد.

دکتر فاطمه احمدی در گفت‌وگو با ایسنا، عنوان کرد: داروهای هورمونی نظیر استروژن، پروژسترون و تستوسترون و مشتقات آن‌ها، کاربردهای مشخصی دارند؛ از جمله درمان اختلالات قاعدگی، علائم یائسگی، ناباروری، بیماری‌های غدد جنسی و پیشگیری از بارداری. اما تأکید ما این است که مصرف این داروها باید تنها با تجویز و زیر نظر پزشک انجام شود.

تنظیم دوز، کلید پیشگیری از خطر

وی با بیان اینکه دوز و مدت مصرف این داروها نقش حیاتی در پیشگیری از عوارض دارد، هشدار داد: هرگونه مصرف خودسرانه یا بیش‌ازحد می‌تواند پیامدهای منفی جدی به همراه داشته باشد.

تداخل با سایر داروها

به گفته احمدی، برخی داروها با هورمون‌ها تداخل دارند. به‌عنوان نمونه:

• داروهای ضد صرع مثل فنی‌توئین، کاربامازپین و توپیرامات، با افزایش سوخت‌وساز هورمون‌ها، می‌توانند اثر قرص‌های ضدبارداری را کاهش دهند.

• آنتی‌بیوتیک‌ها مانند ریفامپین نیز اثربخشی این داروها را پایین می‌آورند.

• همچنین داروهایی مثل سایمتیدین با مهار متابولیسم هورمون‌ها، خطر سمیت و بروز عوارض جانبی را افزایش می‌دهند.

• داروهای ضدویروسی و ضدقارچ نیز در این مسیر اختلال ایجاد می‌کنند.

افزایش خطر بیماری‌های جدی

این متخصص زنان و غدد هشدار داد: مصرف طولانی‌مدت استروژن می‌تواند خطر لخته شدن خون را بالا ببرد، به‌ویژه در افراد سیگاری یا کسانی با سابقه خانوادگی بیماری‌های قلبی-عروقی.

همچنین، در زنانی که سابقه خانوادگی سرطان‌های وابسته به استروژن مانند سینه یا رحم دارند، مصرف داروهای هورمونی باید با دقت و تحت نظر پزشک صورت گیرد.

عوارض قرص‌های ضدبارداری و تستوسترون

قرص‌های ضدبارداری خوراکی ممکن است باعث افزایش فشار خون شوند و در افرادی که از قبل مبتلا به فشار خون بالا هستند، باید با احتیاط مصرف شوند.

از سوی دیگر، استفاده نادرست از تستوسترون و مشتقات آن در برخی ورزشکاران و بدنسازان می‌تواند به مشکلات جدی مانند:

• آسیب کبدی

• تغییرات خلقی و روانی

• کاهش باروری

• افزایش خطر سرطان پروستات
  منجر شود.

چه زمانی مصرف دارو را قطع کنیم؟

دکتر احمدی تأکید کرد: در صورت بروز علائمی مانند درد شدید در ساق پا، تنگی نفس یا سردردهای غیرعادی و شدید، باید مصرف دارو فوراً قطع شده و به پزشک مراجعه شود.

مشورت با داروساز، فراموش نشود

وی از مردم خواست: حتی هنگام مصرف همزمان مکمل‌ها، داروهای گیاهی یا داروهای بدون نسخه نیز حتماً با داروساز مشورت کنند تا از بروز تداخلات دارویی جلوگیری شود.

باور غلط در عضله‌سازی

دکتر احمدی در پایان به یک باور غلط رایج اشاره کرد و گفت: تصور اینکه مصرف هورمون‌ها در مردان موجب عضله‌سازی سالم می‌شود، پایه علمی ندارد و ممکن است به عوارض جدی و غیرقابل جبرانی منجر شود.