ثبت ملی در انتظار تجارت خانه تاریخی کازرون

پایگاه خبری صدای میراث: تجارتخانه تاریخی کازرون برای در امان ماندن از خطر تخریب به درخواست مالک، در حال ثبت ملی است و تلاش های مالک برای تخریب این اثر دوره پهلوی اول بی نتیجه مانده است.

به گزارش خبرنگار صدای میراث از کازرون، تاریخ و هویت تجارتخانه تاریخی کازرون که اکنون با نام گاراژ ممسنی شناخته می شود همچنان و برغم فرسایش شدید در اثر نبود حفاظت مناسب، قابل مشاهده است.

شاید اگر گاراژ ممسنی در جای دیگری از این دنیا بود، شهرداری آن شهر مانند یک مروارید در صدف آن چنان این دروازه تاریخی را نگاهداری می‌کرد و آن چنان به بودنش فخر می‌فروخت که یک جاذبه پربازدید برای آن شهر باشد. اما شوربختانه دروازه تاریخی گاراژ ممسنی این روزها در کازرون در کنار بافت تاریخی این شهر مشمول فراموشی و بی توجهی شده است!

تابلوی نارنجی زنگ زده بر پیشانی دروازه گاراژ ممسنی تاریخ ۱۳۱۴ را روایت می کند، اما محلی‌ها می‌گویند این دروازه دیدنی حداقل از چند سال قبل‌تر از این تاریخ ساخته شده بود و تاریخ درج شده فقط مربوط به زمان بهره برداری از آن است.

از تجارتخانه خشکبار تا گاراژ باربری

گاراژ ممسنی در دوره پهلوی اول و با هدف معاملات و تجارت خشکبار و حبوبات و برنج احداث شد و به تدریج تبدیل به گاراژ باربری شد. سال ۱۳۰۰ خورشیدی ماشین های چهار چرخ به تدریج در حال جایگزینی با اسب و گاری بودند و با رونق گرفتن باربری با خودرو، چند سرمایه دار به نام کازرونی شامل مرحومین «محمدرضا امینی» و «محمدحسین و حاج آقا فتوت» و «حاج غلامرضاحسن زاده» تصمیم گرفتند مانند سرمایه داران تهرانی و شیرازی باربری ویژه خشکبار را در کازرون به عنوان مرکز تجارت خشکبار تاسیس کنند.

کازرون آنزمان جایی بود که بزرگترین محموله‌های برنج، حبوبات و خشکبار خرید و فروش می شد و تجارت شهر خشکبار جنوب غرب ایران بود. برنج از ممسنی و یاسوج، عدس و نخود از روستاهای غرب کازرون و کنجد از مزارع اطراف به کازرون می آمد و از این شهر به جنوب ایران ارسال می شد. همین موقعیت بود که نخستین بنگاه باربری در تجارتخانه تاریخی کازرون در سال ۱۳۰۰ کرد و در سال سال ۱۳۱۶ چند سال پس از تاسیس بنگاه باربری ممسنی، شرکا تصمیم به توسعه بنگاه گرفتند با انتقال بنگاه باربری خارج از شهر به این بنا، گاراژ ممسنی شکل می گیرد.

سقف های در حال ریزش

حالا از آن تجارتخانه تاریخی و بنگاه باربری تجارت خشکبار و حبوبات اولیه شهر کازرون تیرهای چوبی سقف طاقی و بلند دروازه گاراژ ممسنی با حدود یک قرن قدمت که البته در فهرست آثار ملی نیز ثبت نشده است، بیرون زده اند و گاه و بیگاه بخش‌هایی از گچ‌کاری‌های گنبدی زیر سقف آن ریزش می کند. موضوعی که نشانه فرسایش شدید بنا و نبود حفاظت کافی از آن است.

از کسبه گاراژ تاریخی ممسنی در مرکز کازرون که جویا می‌شویم می‌گویند که برخی افراد در تلاش برای تخریب بنا هستند و هنوز شهرداری کازرون نیز اقدام ملموسی برای بازسازی و یا نورپردازی و یا حداقل نصب یک تابلو برای معرفی این دروازه تاریخی انجام نداده است.

از مسئولان میراث فرهنگی فارس که جویا شدیم تاکید کردند که ما با درخواست تخریب گاراژ ممسنی مخالفت کرده‌ایم، اما این پایان ماجرا نیست و نیاز به اقدامات بیشتری برای حفظ این بنای تاریخی در مرکز شهر کازرون وجود دارد.

شهرداری کازرون اراده کافی برای حفظ اثر را ندارد

رضا عمویی از دوستداران میراث فرهنگی شهرستان کازرون در استان فارس، دل پردردی از شیوه حفاظت از دروازه گاراژ ممسنی دارد. او در گفت‌وگو با صدای میراث اعلام کرد: تا زمانی که شهرداری اراده کافی برای حفظ بناهای تاریخی شهر نداشته باشد، کاری از پیش نخواهد رفت.

عمویی گفت: شهرداری می بایست در گام اول اقدام به نصب تابلو برای اماکن تاریخی در سطح شهر کند. حداقل دو حمام تاریخی و چند خانه ثبت ملی شده کازرون و دروازه گاراژ تاریخی ممسنی فاقد تابلو مناسب شناسایی و معرفی این آثار هستند.

این دوستدار میراث فرهنگی شهر کازرون افزود: با این که بسیاری از بناهای تاریخی مانند دروازه گاراژ ممسنی در منظر خیابان در مرکز کازرون قرار دارند، تاکنون هیچ ضوابطی برای نمای آن‌ها و نورپردازی و مرمت جداره‌ها یا بهسازی پیاده‌رو در جوار این آثار از سوی شهرداری انجام نشد و این ها همگی ناشی از بی توجهی به آثار تاریخی است.

به گفته رضا عمویی، دروازه تاریخی ممسنی با نزدیک به یک قرن پیشینه تجاری در غرب استان فارس در مرکز شهر کازرون به حال خود رها شده تا یا خودش تخریب شود یا شبانه با لودر به جانش بیفتند.

ثبت ملی گامی برای جلوگیری از تخریب

اظهارات رضا عمویی در حالی مطرح شده است که پیگیری های صدای میراث از اداره میراث فرهنگی کازرون مشخص کرد که مالک این بنای تاریخی یکسال قبل درخواست مجوز برای تخریب گاراژ ممسنی را ارایه کرده بود که با مخالفت جدی اداره میراث فرهنگی کازرون مواجه شده است. پس از آن بود که مالک با گرفتن وکیل پیگیر تخریب این اثر شد و به گفته کارشناسان اداره میراث فرهنگی کازرون باز هم درخواست تخریب این اثر رد شد و در نهایت پرونده ثبت ملی گاراژ ممسنی مراحل پایانی برای قرار گرفتن در فهرست آثار ملی کشور را می گذراند.

کارشناسان اداره میراث فرهنگی کازرون به صدای میراث گفته‌اند این اداره کل به هیچ وجه اجازه تخریب اثر را نخواهد داد و ثبت ملی گاراژ ممسنی بزودی اتفاق می افتد.

The post ثبت ملی در انتظار تجارت خانه تاریخی کازرون first appeared on صدای میراث.

نوشته ثبت ملی در انتظار تجارت خانه تاریخی کازرون اولین بار در صدای میراث. پدیدار شد.