پایگاه خبری صدای میراث: کاخ گلستان، یکی از شناختهشدهترین نمادهای تاریخی ایران با پروژه ساتخت مروی سنتر در حال تهدید است. این مجموعه جهانی با بیش از ۴۰۰ سال قدمت، یادگار دوره صفویه و بهویژه دوران قاجار است. این مجموعه شامل بناها، تالارها و باغهای تاریخی متعددی است که هر کدام داستانی از تاریخ و فرهنگ ایران را روایت میکنند. شمسالعماره، تالار سلام، تالار آیینه، عمارت بادگیر و مجموعه دیوانخانه تنها بخشی از بخشهای مهم کاخ هستند که معماری و تزئینات آنها نشاندهنده ذوق، هنر و مهارت سازندگان ایرانی است.
کاخ گلستان نه تنها یک بنای تاریخی، بلکه نماد فرهنگ، هویت و میراث جهانی ایران است. این مجموعه در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شده و هرگونه تهدید به آن، به معنای تهدید یک میراث جهانی است.
«مروی سنتر»؛ توسعه در قلب تاریخ
در سالهای اخیر پروژهای با نام «مروی سنتر» آغاز شد که حالا مشخص شده است نام این پروژه در برخی مجوزها با عنوان «خان عالی» ذکر شده است. این پروژه در فاصله کمتر از ۵۰ متر تا شمسالعماره و در حریم قنات مهرگرد واقع شده است. هدف اولیه پروژه، احداث یک مجتمع تجاری و اداری با چهار طبقه زیرزمین به عمق حدود ۱۷ متر بود، که با احتساب فونداسیون، عمق گودبرداری به حدود ۲۰ متر میرسد.
وحید شهاب، متخصص برنامهریزی شهری و فعال میراث فرهنگی است. او میگوید: «فاصله بسیار نزدیک پروژه تا شمسالعماره و مسیر قنات مهرگرد، همراه با عمق گودبرداری، ترکیبی است که میتواند آسیبهای جدی به میراث جهانی تهران وارد کند. بدون مطالعات ژئوتکنیکی و هیدروژئولوژیکی، این پروژه تهدید مستقیم است.»
بافت تاریخی تهران و اهمیت قنوات
کاخ گلستان در قلب بافت تاریخی و متراکم تهران قرار دارد. شبکهای از قنوات قدیمی این منطقه را تغذیه میکند و خاک نرم و ریزدانه منطقه باعث میشود که هرگونه تغییر فشار خاک یا جریان آبهای زیرسطحی، نشست موضعی و ترکهای جدی ایجاد کند. مطالعات مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی و سازمان پیشگیری و مدیریت بحران تهران در سال ۱۴۰۳، منطقه پروژه را بهعنوان پهنهای بسیار پرخطر در برابر فرونشست زمین معرفی کردهاند.
هشداری برای تهران
تجربههای مشابه در ایران نشان دادهاند که بیتوجهی به مطالعات زمینشناسی و هیدرولوژیکی میتواند اثرات جبرانناپذیری بر ابنیه تاریخی داشته باشد. وحید شهاب به نمونههایی چون نقشجهان، مسجد امام و کاخ عالیقاپو در اصفهان اشاره میکند. او می گوید: «کاهش آبهای زیرسطحی و فرونشستهای ناشی از ساختوساز بدون مطالعه جامع، باعث آسیبهای جدی و حتی غیرقابل جبران به آثار تاریخی شده است. اگر این تجربهها فراموش شود، کاخ گلستان نیز در معرض خطر قرار خواهد گرفت.»
تأثیرات بلندمدت گودبرداری در خاک نرم تنها به ساختمان جدید محدود نمیشود. فشار جانبی خاک و تغییر مسیر جریان آبهای زیرسطحی میتواند باعث نشست ناگهانی، ترکهای جدی در دیوارها و فرسایش پی سازههای تاریخی شود و بافت تاریخی اطراف را نیز تهدید کند.
ضرورت مطالعات تخصصی
کارشناسان بر انجام مطالعات جامع ژئوتکنیکی، مسیرشناسی قنوات تاریخی و بررسی جریان آب زیرسطحی قبل از ادامه پروژه تأکید دارند. وحید شهاب میگوید: «ادامه پروژه بدون این مطالعات، نه تنها ریسک آسیبهای فنی را افزایش میدهد، بلکه ارزش جهانی کاخ گلستان را نیز تهدید میکند.»
فعالان و کارشناسان میراث فرهنگی معتقدند که وزارت میراث فرهنگی و وزارت راه و شهرسازی باید به سرعت دستور توقف پروژه مروی سنتر یا همان خان عالی را صادر کنند تا مطالعات اولیه درباره این پروژه تکمیل شود و از آسیب به کاخ گلستان جلوگیری شود.
The post تهدید ادامه دار «مروی سنتر» در حریم میراث جهانی تهران first appeared on صدای میراث.
نوشته تهدید ادامه دار «مروی سنتر» در حریم میراث جهانی تهران اولین بار در صدای میراث. پدیدار شد.
